Bu yazımızda Vaka analizi nedir? Vaka analizi nerelerde kullanılır ve faydaları nelerdir? konularını ele alacağız. Günümüzde oldukça popülerleşen ve neredeyse her alanda kullanılan vaka analizini daha yakından tanıyalım.

Vaka Nedir?

Vakanın sözlük anlamı olay, hadisedir. Ancak aynı zamanda gerçek veya kurumsal iş durumunu ele alan ve veriler içeren çalışmalara verilen isimdir.

Vaka Analizi Nedir?

Vaka Analizi Nedir?Vaka analizi sosyal bilimlerde ve yaşam bilimlerinde en sık kullanılan araştırma tekniğidir. Çok geniş bir alanı kolayca anlaşılabilir ve bulunabilir hale getirmek için kullanılan bir ekip çalışmasıdır. Vaka konuları tek bir birime, kişiye ve şirkete ait değildir. Vaka çözümleri genel geçer sonuçlar vermez, aynı veriler farklı yorumlanabilir. Ancak bu verilerin hepsi uygulanabilecek çözümleri iyileştirmek ve daha kolay hale getirmek üzerinedir.

Vaka Analizinin Amacı Nedir?

Vaka analizinin amacı çalışma için seçilen durumu anlamaktır. Araştırmacı ayrıntılı tanımlar verir, açıklamalar geliştirir ve olguyu değerlendirir. Vaka analizi, belirli bir alan hakkında ayrıntılı bilgi sağlamak için tasarlanmıştır, ancak vakayı daha geniş bir topluma yerleştirmek için genellikle bir görüş vardır. Örneğin, Yorkshire’daki göçmenlerin sağlığına ilişkin bir vaka analizi, ihtiyaçlarını ve daha geniş toplumsal ilişkilerini anlamak için temel olarak kullanılabilir.

Self Learning Nedir? Detaylar yazımızda!

 Vaka Analizi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Belirli bir konu hakkında somut, bağlamsal, derinlemesine bilgi edinmek istediğinizde başvurmanız gereken bir analiz tekniğidir. Vakanın temel özelliklerini, anlamlarını ve sonuçlarını keşfetmenize olanak sağlar. Vaka analizleri bir tez veya doktora tezinde oldukça iyi bir seçimdir. Büyük ölçekli bir araştırma yapmak için zamanınız veya kaynağınız olmadığında projenizin odaklı ve yönetilebilir olmasını sağlar.

Vaka Analizi Nerelerde Kullanılır?

  • Karmaşık sosyal ortamların incelenmesinde kullanılır.
  • Araştırmaların keşifsel, erken aşamalarında ve ve hipotezler oluşturmak için kullanılır.
  • Bir sağlık problemini değerlendirmek için kullanılır.
  • Biyografik bir araştırma yöntemi olarak kullanılabilir.
  • Araştırmacılar tarafından fenomenolojik bir bakış açısı olarak kullanılabilir.
  • Klinisyenler tarafından hastalığın anlaşılması için kullanılabilir.

Vaka Analizinin Aşamaları Nelerdir?

  1. Vaka analizi yapacak ekip önceden belirlenmelidir.
  2. Ekibe sektör ve analiz yapılacak konu hakkında bilgiler verilmelidir.
  3. Araştırma sorusu belirlenmeli ve iyice tanımlanmalıdır. Vaka analizleri için araştırma sorusu genellikle ‘Nasıl’ veya ‘Neden’ ile başlamalıdır.
  4. Verilerin nasıl toplanacağını ve hangi analiz yöntemlerinin kullanılacağı belirtilmelidir. Mevcut tüm seçenekler ve analiz etme teknikleri göz önünde bulundurulmalıdır.
  5. Veriler toplanmaya başlanmalıdır. Çalışma devam ederken bunalmaktan kaçınmak için büyük veri kümeleriyle nasıl başa çıkılacağı çözülmelidir.
  6. Veriler kolayca ayırt edilebilecek bir alanda toplanmalı ve düzenlenmelidir. İyi notlar tutulmalı ve organize bir veri tabanı oluşturulmalıdır.
  7. Veriler titizlikle analiz edilmeli ve bulunan çözüm önerileri açıklanmalıdır.
  8. Vakaya en uygun çözüm seçilmelidir.
  9. Bulunan çözüm ile ilgili anlaşılır bir sunum yapılmalıdır.
  10. Geri bildirimler alınmalı ve alınan bildirimler eşliğinde bir rapor hazırlanmalıdır.

 İlginizi Çekebilir: Üretkenlik Nedir?

Vaka Analizinin Türleri Nelerdir?

Toplu Vaka Analizleri

Bunlar bir grup kişiyi inceleyen analizlerdir. Araştırmacılar belirli bir ortamda bir grup insanı inceleyebilir veya bütün bir insan topluluğuna bakabilir.

Tanımlayıcı Vaka Analizleri

Bunlar, tanımlayıcı bir teori ile başlayan analizlerdir. Konular daha sonra gözlemlenir ve toplanan bilgiler önceden var olan teoriler ile karşılaştırılır.

Açıklayıcı Vaka Analizleri

Bunlar genellikle nedensel araştırmalar yapmak için kullanılan analizlerdir. Başka bir deyişle, araştırmacılar aslında belirli şeylerin meydana gelmesine neden olmuş olabilecek faktörleri incelerler.

Keşif Vaka Analizleri

Bunlar daha derinlemesine bir araştırma yapmak için kullanılan analiz tekniğidir. Bu araştırmacıların araştırma sorularını ve hipotezlerini geliştirmeden önce daha fazla bilgi toplamasını sağlar.

Enstrümantal Vaka Analizleri

Bu analiz türü, bir kişinin veya bir grubun, araştırmacıların, gözlemciler tarafından hemen görünenden daha fazlasını öğrenmelerine yardımcı olduğu analiz tekniğidir.

İçsel Vaka Analizleri

Bu tür vaka analizi, araştırmacının vakayla kişisel ilgisinin olduğu zamanda kullanılır. Jean Piaget’in kendi çocukları hakkındaki gözlemleri içsel bir vaka analizinin bir psikolojik teorinin gelişimine nasıl katkıda bulunabileceğinin en iyi örneğidir.

Vaka Analizinin Faydaları Nelerdir?

Vaka Analizinin Faydaları Nelerdir

  • Vaka analizi yapılan firmayı ve yetkililerini tanıma fırsatı sağlar.
  • Analiz yapma yeteneğini geliştirir.
  • Alıcı gözlemlerini kullanılabilir verilere dönüştürür.
  • Ucuzdur
  • Uzaktan yapılabilir
  • Araştırmacılar için çok kolay erişilebilir.
  • Birçok farklı araştırma metodolojisi kullanılır.
  • Fikri gerçeğe dönüştürür.
  • Özgüveni ve problem çözme yeteneğini arttırır.
  • Liderlik vasfı oluşturur.
  • Stres ve zaman yönetimini geliştirir.
  • Takım çalışması yapabilmeyi öğretir.

 Vaka Analizinin Olumsuz Yönleri Nelerdir?

  • Vaka analizi verilerin içinde etki faktörlerine sebep olabilir. Çünkü her insanın kendi bilinçsiz önyargısı vardır.
  • Vaka analizi tekniği ile verileri analiz etmek diğer tekniklere göre daha uzun sürebilir.
  • Verimsiz bir süreç olabilir.
  • Etkili olması için küçük bir kitle büyüklüğü gerektirir.
  • Diğer tekniklere göre daha yoğun bir veri toplama yöntemidir.

Vaka Analizi Hangi Sektörleri İlgilendirir?

Vaka analizi genelde dijital sektörlerde kullanılsa da diğer çoğu sektörde de yavaş yavaş kullanılmaya başlamıştır. SEO, SEM, arama motoru optimizasyonu, dijital pazarlama, UX deneyimi, sosyal medya, video pazarlama, e-ticaret, web site tasarımı, içerik pazarlama ve mobil uygulamalar ile ilgilenen sektördeki firmalar projelerinde vaka analizini kullanmaktadır.

Vaka Analizi Örneği

Vaka Analizi ÖrneğiPsikoloji tarihinde çok sayıda değerli vaka analizi yapılmıştır. Freud’un çalışmalarının ve teorilerinin çoğu, bireysel vaka incelemeleri kullanılarak geliştirilmiştir. Psikolojideki bazı harika vaka analizleri örnekleri:

Anna O: Anna O Josef Breuer adlı bir doktorun hastası olan Bertha Pappenheim adlı bir kadının takma ismidir. Hiçbir zaman Freud’un hastası olmasa da Freud ve Breuer vakayı kapsamlı bir şekilde tartıştılar. Kadın, histeri olarak bilinen bir durumun semptomlarını yaşıyordu ve sorunları hakkında konuşmanın semptomlarını azaltmaya yardımcı olduğunu gördü. Davası, zihinsel sağlık tedavisine bir yaklaşım olarak konuşma terapisinin geliştirilmesinde önemli rol aldı.

Phineas Gage: Phineas Gage, bir patlamanın kafatasına metal bir çubuk göndererek beyninin önemli kısımlarına zarar verdiği korkunç bir kaza yaşayan demiryolu çalışanıydı.  Gage, kazadan kurtuldu ancak hem kişiliğinde hem de davranışlarında kalıcı ciddi değişiklikler meydana geldi.

Genie: Genie, korkunç bir tacize maruz kalan genç bir kızdı. Genie’nin vaka analizi araştırmacıların dil gelişimi için kritik dönemler kaçırıldıktan sonra bile dilin öğretilip öğretilemeyeceğini incelemelerine izin verdi. Davası ayrıca bilimsel araştırmanın tedaviye nasıl müdahele edebileceğine ve savunmasız bireylerin daha fazla suiistimal nasıl yol açabileceğine bir örnek oldu.

Bu tür vakalar araştırmacıların deneysel ortamlarda kopyalayamadığı şeyleri incelemek için vaka analizinin nasıl kullanılabileceğini göstermektedir. Genie’nin durumundaki korkunç suiistimal gelişiminin kritik noktalarında dili öğrenme fırsatını engellemişti. Bu açıkça araştırmacıların etik olarak kopyalayabilecekleri bir şey değildi, ancak Genie üzerinde bir vaka çalışması yürütmek, araştırmacılara başka türlü yeniden üretilmesi imkansız olan olayları inceleme şansı verdi.

9 Comments

  1. Oğuzhan Zengin Reply

    Vaka analizini bu kadar iyi anlatan bir yazı daha önce okumamıştım, gerçekten çok başarılı bir yazı olmuş. Yazarın ellerine sağlık

  2. Damla Uncu Reply

    Çok açıklayıcı ve bilgilendirici bir yazı olmuş, yazarı tebrik ederim.

  3. Ömer Faruk Özcan Reply

    Fazlasıyla net, detaylı ve akılda kalıcı bir yazı olmuş. Çok beğendim. Yazarın ellerine sağlık

  4. Hitap ettiği konuyla alakalı A’dan Z’ye her detaya değinilmiş, psikoloji alanındaki örnekleri ise ayrı bir beğendim. Yazarın ellerine sağlık.

  5. Doğa Eylül Darıcı Reply

    tek kelimeyle harika.çok açıklayıcı ve anlaşılır olmuş.yazarın ellerine sağlık devamını bekleriz..

  6. Berke Babayiğit Reply

    Bahsedilen konunun alanı olmayan bir kişi bile bu yazıyı okuyarak konuyla alakalı fikir sahibi olabilir.Yazarın kalemine sağlık.

  7. Fatma Gül Reply

    Ele alınan konuyla alakalı aklımda hiçbir soru işareti kalmadığı gibi psikoloji alanındaki verilen örneklerle de okuduğum yazı çok güzel oturdu. Yazarın kalemine sağlık!

  8. Furkan Gökırmak Reply

    Başlamadan önce vaka analizi ne yahu dediğim yazıyı aydınlanmış olarak terk ediyorum. Yazara sonsuz teşekkürler…

Bir Cevap Yazın

Yeni içeriklerden haberdar olmak ister misiniz?

Mail adresinizi bırakın ve yeni blog yazılarından haberdar olun!
ABONE OL
KVKK kanununa göre e-posta adresimden iletişime geçilmesine izin verilmiş sayılacaktır
close-link
Blog yazımızı beğendiniz mi?
%d blogcu bunu beğendi: